Landelijk Meetnet Bodemkwaliteit (LMB)

In het Landelijk Meetnet Bodemkwaliteit (LMB) wordt bij landbouwbedrijven en in bosgebieden de bodemkwaliteit in kaart gebracht. Het meetnet is zodanig ingericht dat relaties gelegd kunnen worden met belastinggegevens vanuit diffuse bronnen zoals de landbouw en depositie.

Het LMB wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van I&M.

Gerelateerde informatie in het Monitoringportaal:

Organisaties

TNO maakt wetenschappelijke kennis toepasbaar om het innovatief vermogen van bedrijfsleven en overheid te versterken.

Voor de TNO vestigingslocaties zie de website van TNO.

Postadres:
Postbus 6050
2600 JA  Delft

Telefoon: 015 - 269 69 00
Fax: 015 - 262 73 35

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) is het onderzoeksinstituut van de overheid op het gebied van volksgezondheid en milieu. Het RIVM verricht niet alleen zelf onderzoek, maar verzamelt ook wereldwijd kennis en past die kennis toe. Het brengt jaarlijks een groot aantal rapporten en adviezen uit.
 
Het RIVM voert met name onderzoek uit voor de ministeries van VWS, I&M en EL&I, inspecties en internationale organisaties zoals de Europese Unie en de Verenigde Naties.

Postadres:
Postbus 1
3720 BA  Bilthoven

Bezoekadres:
Antonie van Leeuwenhoeklaan 9
3721 MA  Bilthoven

Telefoon: 030 - 274 91 11
Fax: 030 - 274 29 71

Het ministerie van Infrastructuur en Milieu (I&M) is verantwoordelijk voor de desbetreffende sectoren van de Nederlandse overheid.

I&M is ontstaan uit een samenvoeging van (onderdelen van) het voormalige ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieu en het voormalige ministerie van Verkeer en Waterstaat.

Telefoonnummer: 070 - 456 61 71
Overige contactgegevens: zie de I&M-website

Overleggroepen

Overleg tussen opdrachtgever en opdrachtnemers over het Landelijk Meetnet Bodemkwaliteit 

Participerende organisaties: I&M/DGM, RIVM, TNO
Voorzittende organisatie: DGM
Voorzitter: Kees Plug

Produkten

Samenvatting:
Op verzoek van het ministerie van VROM heeft het RIVM de opzet, uitvoering, nut en noodzaak van het Landelijk Meetnet Bodemkwaliteit geevalueerd. Hieruit blijkt dat het meetnet inzicht oplevert in de kwaliteit van de bodem en het bovenste grondwater bij verschillende grondsoorten en typen landgebruik. Het fungeert, in lijn met de Beleidsbrief Bodem, als graadmeter voor de algemene toestand van de bodem. Het vormt daardoor een belangrijk instrument voor beleidsmakers.

Auteurs:
J. Spijker, A.J. Schouten, K.W. van der Hoek en E.J.W. Wattel-Koekkoek

Rapportnummer:
RIVM rapport 680718002

Jaar van uitgave:
2009

Samenvatting:
De hoeveelheid organische stof en zware metalen in de bodem van landbouwgrond en bos is tussen 1993 en 2003 niet aantoonbaar veranderd. Waargenomen verschillen vallen binnen de variatie van de meetresultaten. Dit blijkt uit een vergelijking van twee cycli van metingen van het Landelijk Meetnet Bodemkwaliteit (LMB), dat door het RIVM wordt beheerd.

Zware metalen en organische stof zitten van nature in de bodem. Daarnaast komen zware metalen in landbouwgronden terecht via kunst- en dierlijke mest, en in bosgronden via de lucht. In de onderzochte periode zijn per saldo te weinig zware metalen aan de bodem toegevoegd om dat in deze meetperiode terug te zien in de bodemanalyses.

Het LMB is een meerjarig meetprogramma met circa tweehonderd locaties, voornamelijk op landbouwgrond. De metingen worden elke zes jaar uitgevoerd op tien combinaties van grondgebruik en grondsoort. De eerste cyclus vond plaats tussen 1993 en 1997, de tweede tussen 1999 en 2003. In de eerste meetronde zijn de bodemlagen van 0 tot 10 en 30 tot 50 cm en het bovenste grondwater bemonsterd. Analyses zijn uitgevoerd op organische stof, zware metalen en organische microverbindingen. In de tweede meetronde is alleen de bodemlaag van 0 tot 10 cm bemonsterd en geanalyseerd op organische stof en zware metalen. In deze ronde namen voor de eerste keer landbouwbedrijven op lössgrond deel. Van hen is ook de bodemlaag 30 tot 50 cm bemonsterd en zijn analyses op organische microverbindingen uitgevoerd.

Landbouwbedrijven op zand en zeeklei bleken over het algemeen lagere gehalten aan zware metalen te hebben. Bedrijven op veen, rivierklei en löss hebben daarentegen hogere gehalten aan zware metalen, maar de interventiewaarden hiervoor worden op geen enkel bedrijf overschreden. Ook in de ‘strooisellaag’ in de bossen, de bovenste bodemlaag, zijn hogere gehalten gemeten. De zandbodemlaag in de bossen heeft veel lagere gehalten aan zware metalen dan de strooisellaag, omdat de metalen daar niet doorheen komen.

Auteurs:
de Jong, C.J., en K.W. van der Hoek

Rapportnummer:
RIVM rapport 680718001

Jaar van uitgave:
2009