Landbouw Economisch Instituut (LEI - Wageningen UR)

Het LEI ontwikkelt voor overheden en bedrijfsleven economische kennis op het gebied van voedsel, landbouw en groene ruimte. LEI doet dit samen met het Departement Maatschappijwetenschappen van Wageningen Universiteit, waarmee ze samen de Social Sciences Group vormt. Het werkterrein omvat de agrosector, de visserij, het natuurbeheer en het gebruik van de groene ruimte. Alle schakels van consument tot producent zijn betrokken.

Voor uitgebreid zoeken naar WUR-contactpersonen en -experts klik hier.

Postadres:
Postbus 29703
2502 LS  Den Haag

Bezoekadres:
Alexanderveld 5
2585 DB  Den Haag
Telefoon: 070 - 335 83 30
Fax: 070 - 361 56 24

Gerelateerde informatie in het Monitoringportaal:

Organisaties

Dit centrum van het RIVM is het kenniscentrum voor de monitoring en interpretatie van de milieukwaliteit. Het centrum is expert in de analyse van bodem, grond(water), lucht en geluid.

Taken:

• Monitoren van bodem, (grond)water, lucht en geluid
• Optimaliseren van de monitoring om kwaliteit en continuïteit te garanderen
• Modelleren, interpreteren en evalueren van de gegevens
• Rapporteren aan de Nederlandse en Europese overheid
• Fungeren als referentiecentrum voor andere organisaties die milieukwaliteit meten of modelleren
• Adviseren van Nederlandse en Europese beleidsinstanties

Het Centrum voor Milieu Monitoring werkt samen met onder andere de volgende organisaties: DCMR, GGD Amsterdam, provincies en gemeenten, LEI, WUR, PBL, TNO Bouw en Ondergrond, Deltares, Alterra, ECN, AgentschapNL, IPO en KNMI.

Telefoon: 030 - 274 86 49

Overleggroepen

De ontwikkelgroep heeft ten doel te komen tot een harmonisatie van het ammoniak protocol.

Participerende organisaties: Alterra, ASG, LEI, CBS, PBL
Voorzittende organisatie: Alterra
Voorzitter: Gerard Veldhof

De werkgroep ontwikkelt een methodologie voor de raming en berekening van de emissie van ammoniak door de landbouw.

Participerende organisaties: Alterra, PBL, ASG, PRI, LEI

De werkgroep heeft tot doel de bepaling van de vraagstelling voor de Landbouwtellingen van het LEI.

Deze werkgroep richt zicht op verzameling en uniformering van cijfers over mest en mineralen en verwerking van deze cijfers.

Participerende organisaties: PBL, CBS, LEI, ASG, EL&I
Voorzittende organisatie: EL&I

Voorzitter: Mark de Boode

In de afgelopen jaren is het mest- en ammoniakmodel volledig herontworpen en herontwikkeld. Dit proces heeft geresulteerd in het Mest en Ammoniak Model (MAMBO, voorheen MAM). MAMBO speelt een belangrijke rol bij ex-ante en ex-post evaluaties van het mestbeleid.

De Stuurgroep MAMBO richt zich op de sturing van ontwikkeling en gebruik van MAMBO. Er is een initiatief om de stuurgroepen STONE en MAMBO samen te voegen.

Participerende organisaties: EL&I, I&M, Alterra, LEI en PBL

Voorzittende organisatie: LEI

De Emissieregistratie (ER) wordt uitgevoerd in opdracht van het ministerie van I&M. De Trendanalysedag draagt jaarlijks zorg voor het analyseren en vaststellen van de trends alsmede het controleren van de gegevens.

Participerende organisaties: ER, PBL, de Waterdienst, RIVM en LEI
Voorzittende organisatie: Emissieregistratie
Voorzitter: Paul Ruyssenaars

De EmissieRegistratie (ER) wordt uitgevoerd in opdracht van de ministeries van I&M en EL&I. In de Werkgroep Landbouw en Landgebruik worden de emissies naar bodem, water en naar lucht vastgesteld. Daarnaast vindt afstemming plaats over de gehanteerde methodieken en het gebruik en de beschikbaarheid van de basisgegevens.

Participerende organisaties: PBL, LEI, Alterra, CBS, Directie Kennis, TNO en de Waterdienst

Produkten

Samenvatting:
Het RIVM en het LEI hebben de manier waarop het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid ( LMM) is opgezet, geëvalueerd. Op basis hiervan zijn vervolgens drie scenario's opgesteld om het LMM vanaf 2011 vorm te geven. Alle drie de scenario's bieden mogelijkheden om te bezuinigen. De mate waarin dat gebeurt, en de mate waarin wordt voldaan aan de eisen die de ministeries van EL&I en I&M stellen aan het LMM, verschillen per scenario.

Rapporten:

Eindrapport van de evaluatie van het LMM. Scenario's voor het programma vanaf 2011 (webpage)
Auteurs: A de Klijne, J.W. Reijs, B. Fraters, J. Hoop, T.C. van Leeuwen
Rapportnummer: 680717012
Jaar van uitgave: 2010

Evaluatie van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid. Bijlagenrapport (webpage)
Auteur: M.E. van Vliet
Rapportnummer: 680717013
Jaar van uitgave: 2010

Volledige titel:
Integratie van het Landelijk Meetnet Bodemkwaliteit en het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid: Een verkenning van opties

Samenvatting:
Het is mogelijk het Landelijk Meetnet Bodemkwaliteit (LMB) en het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) te integreren, om de beschikbaarheid van data en de efficiency te vergroten. Het LMB onderzoekt de samenstelling van de bodem in Nederland voor tien combinaties van grondsoort en grondgebruik (categorieën), vooral op landbouwbedrijven. Het LMM onderzoekt de kwaliteit van het bovenste grondwater op landbouwbedrijven. Voorafgaand aan een beslissing over integratie moet echter een keuze gemaakt worden tussen de oorspronkelijke doelstellingen van het LMB. De ene is veranderingen in de bodemkwaliteit in de tijd volgen. De andere is verschillen in de bodemkwaliteit tussen categorieën onderzoeken en zo mogelijk verklaren. Alleen wanneer wordt gekozen voor de laatste doelstelling is het zinvol om de meetnetten samen te voegen. Dit blijkt uit onderzoek dat het RIVM met het LEI heeft verricht op verzoek van het ministerie van I&M.

Als de eerste doelstelling, het volgen van veranderingen in de tijd, als belangrijkste wordt gezien, wordt geadviseerd de meetnetten niet samen te voegen en daadwerkelijk op vaste plekken te bemonsteren. Veranderingen in de bedrijfsvoering worden dan niet meegenomen. De opzet van het meetnet dat daarvoor nodig is strookt namelijk niet met een systeem van vaste meetpunten. Uit het onderzoek is eveneens gebleken dat diverse landbouwbedrijven uit het LMB de afgelopen jaren zijn afgevallen en vervangen door een soortgelijk bedrijf. Ook zijn bedrijven binnen het LMB in de tijd veranderd van bedrijfsopzet en bedrijfsoppervlak. Daarnaast is de oorspronkelijke overlap met het LMM en het BIN afgenomen. Het BIN is het Bedrijven Informatie Net van het LEI dat actuele gegevens over de bedrijfsvoering levert.

Rapportnummer:
68071900

Auteurs:
Buis, E., E.J.W. Wattel-Koekkoek, T.C. van Leeuwen, J.W. Reijs, B. Fraters, M. Rutgers, L.J.M. Boumans en K.W. van der Hoek

Jaar van uitgave:
2011

Samenvatting:
Dit rapport geeft een overzicht van de bemestingspraktijk in 2009 en de waterkwaliteit in 2009 en 2010 op graslandbedrijven in Nederland die meer dierlijke mest mogen gebruiken dan in de EU-Nitraatrichtlijn is aangegeven (derogatie). De gegevens uit dit onderzoek kunnen worden gebruikt om de gevolgen voor de waterkwaliteit te bepalen. De waterkwaliteit gemeten in 2009 geeft de gevolgen weer van de landbouwpraktijk in 2008, het derde jaar dat de derogatie in de praktijk werd toegepast. De waterkwaliteit gemeten in 2010 geeft de gevolgen weer van de landbouwpraktijk in 2009.

De Europese Nitraatrichtlijn verplicht lidstaten het gebruik van dierlijke mest te beperken tot een bepaald maximum (de gebruiksnorm dierlijke mest van 170 kg N/ha). Een lidstaat kan de Europese Commissie vragen om onder voorwaarden van deze beperking af te wijken. Nederland heeft in december 2005 derogatie gekregen om van 2006 tot en met 2009 af te mogen wijken van de gestelde norm. Deze derogatie is op 5 februari 2010 verlengd tot en met 2013. Een van de voorwaarden is dat de Nederlandse overheid een monitoringnetwerk inricht en aan de Commissie jaarlijks rapporteert over de resultaten daarvan.

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en het LEI, onderdeel van Wageningen UR, hebben in 2006 voor Nederland een monitoringnetwerk opgezet. Dit zogenoemde derogatiemeetnet meet de gevolgen voor de landbouwpraktijk en de waterkwaliteit als landbouwbedrijven afwijken van de Europese gebruiksnorm voor dierlijke mest. Het derogatiemeetnet is een onderdeel van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM). Van 275 graslandbedrijven is de bedrijfsvoering gemonitord en van 285 bedrijven de waterkwaliteit. Het meetnet omvat 300 graslandbedrijven. Dat er minder dan 300 bedrijven zijn gerapporteerd komt doordat sommige bedrijven achteraf geen derogatie toepasten of toegekend kregen en komt ook door bedrijfswisselingen in het meetnet.

Auteurs:
Zwart, M.H., C.H.G. Daatselaar, L.J.M. Boumans en G.J. Doornewaard

Jaar van uitgave:
2011

Rapportnummer:
680717022

Systemen en projecten

Het Derogatiemeetnet meet de gevolgen voor de landbouwpraktijk en de waterkwaliteit als landbouwbedrijven afwijken van de Europese gebruiksnorm voor dierlijke mest. Het meetnet omvat driehonderd graslandbedrijven.

Het Derogatiemeetnet is een onderdeel van het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM).

Organisatie: RIVM en LEI

Het Landelijk Meetnet effecten Mestbeleid (LMM) heeft tot doel het beschrijven en verklaren van de huidige kwaliteit van het recent gevormde grondwater in relatie tot milieudruk en beleidsmaatregelen (LMM-EM). Een tweede doel is verkennend onderzoek naar veranderingen in de landbouwpraktijk en de gevolgen daarvan voor de kwaliteit van het recent gevormde grondwater (LMM-VM).

Organisatie:
Het LMM wordt gezamenlijk door het RIVM en het LEI ontwikkeld en beheerd. Daarnaast wordt op onderdelen ook samengewerkt met verschillende andere instellingen. Het LMM wordt uitgevoerd in opdracht van de ministeries van EL&I en I&M.

Websites:

LMM-website RIVM (o.a. over monsterneming en ontwikkeling grondwaterkwaliteit)
LMM-website LEI(o.a. over mestgebruik, stikfstofbodemoverschotten en Bedrijven-InformatieNet